KOGNITIV VA AFFEKTIV RIVOJLANISH JARAYONLARINING O‘ZARO BOG‘LIQLIGI
Keywords:
kognitiv rivojlanish, affektiv soha, intellekt va affekt birligi, hissiy intellekt (EQ), neyropsixologiya, limbik tizim, prefrontal po‘stloq, motivatsiya, kognitiv dissonans.Abstract
Ushbu maqolada inson psixikasining ikki asosiy ustuni — kognitiv (bilish) va affektiv (hissiy-irodaviy) sohalarning o‘zaro bog‘liqligi va bir-birini taqozo etishi tahlil qilinadi. Tadqiqotda L.S. Vigotskiyning "intellekt va affekt birligi" gipotezasi, J. Piaje va A. Vallon kabi olimlarning nazariyalari hamda zamonaviy neyropsixologik ma’lumotlar asosida hissiyotlarning tafakkurga va tafakkurning hissiyotlarga ta’siri yoritilgan. Shuningdek, O‘zbekiston psixologiya maktabi vakillarining qarashlari asosida barkamol shaxsni shakllantirishda kognitiv va affektiv muvozanatning ahamiyati ilmiy jihatdan asoslab berilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Farmoni. (2019). O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish konsepsiyasi. PF-5712-son. (35-42-betlar).
Vygotsky, L. S. (1934/1986). Thought and Language. Cambridge, MA: MIT Press. (112-118-pages).
Piaget, J. (1954). Intelligence and Affectivity: Their Relationship during Child Development. Palo Alto, CA: Annual Reviews. (85-92-pages).
G‘oziyev, E. G‘. (1994). Yosh davrlari psixologiyasi. Toshkent: O‘qituvchi. (128-135-betlar).
Davletshin, M. G. (2002). Psixologiya va pedagogika. Toshkent: O‘zbekiston. (110-116-betlar).
Festinger, L. (1957). A Theory of Cognitive Dissonance. Stanford University Press. (210-218-pages).
Schachter, S., & Singer, J. (1962). Cognitive, Social, and Physiological Determinants of Emotional State. Psychological Review, 69(5), 379-399.
Nishonova, Z. T. (2005). Mustaqil fikrlash psixologiyasi. Toshkent: Fan. (172-180-betlar).
Karimova, V. M. (2000). Ijtimoiy psixologiya. Toshkent: Fan. (138-145-betlar).
Goleman, D. (1995). Emotional Intelligence: Why It Can Matter More Than IQ. New York: Bantam Books. (58-65-pages).
