AQLIY RIVOJLANISHIDA NUQSONI BO‘LGAN BOLALAR BILAN ART-TERAPIYA MASHG‘ULOTLARINI TASHKIL ETISH TAMOYILLARI
Keywords:
art-terapiya, aqliy nogironlik, bolalar, psixologik rivojlanish, hissiy ifoda, korreksiya pedagogikasi, ijodkorlik, inklyuziv ta'lim, kognitiv rivojlanish, ijtimoiy moslashuv.Abstract
Ushbu maqolada aqliy nogironligi bo'lgan bolalar uchun art-terapiya mashg'ulotlarini tashkil etish tamoyillari ko'rib chiqiladi. Art-terapiya hissiy ifodani qo'llab-quvvatlaydigan, muloqot qobiliyatlarini yaxshilaydigan va kognitiv jarayonlarni kuchaytiradigan samarali psixokorrektiv va rivojlanish yondashuvi hisoblanadi. Tadqiqotda mashg'ulotlarni tuzishda individualizatsiya, kirish imkoniyati, hissiy xavfsizlik, izchillik va ijodkorlik kabi asosiy tamoyillar ta'kidlangan. Bolaning rivojlanish darajasi, ehtiyojlari va qobiliyatlariga muvofiq usullarni moslashtirishga alohida e'tibor qaratilgan. Maqolada shuningdek, o'ziga ishonchni rivojlantirish, xavotirni kamaytirish va ijtimoiy integratsiyani rag'batlantirishda art-terapiyaning roli muhokama qilinadi. Tadqiqot natijalari shuni ko'rsatadiki, to'g'ri tashkil etilgan art-terapiya mashg'ulotlari aqliy nogironligi bo'lgan bolalarning yaxlit rivojlanishi va psixologik farovonligiga sezilarli hissa qo'shishi mumkin.
References
World Health Organization. World report on disability. – Geneva: WHO Press, 2011. – 350 p.
UNESCO. Inclusion in education: All means all. – Paris: UNESCO Publishing, 2020. – 180 p.
Malchiodi Cathy A.. The Handbook of Art Therapy. – 2nd ed. – New York: Guilford Press, 2012. – 496 p.
Rubin Judith Aron. Approaches to Art Therapy: Theory and Technique. – 3rd ed. – New York: Routledge, 2016. – 400 p.
Lev Vygotsky. Mind in Society: The Development of Higher Psychological Processes. – Cambridge, MA: Harvard University Press, 1978. – 159 p.
Carl Rogers. On Becoming a Person: A Therapist’s View of Psychotherapy. – Boston: Houghton Mifflin, 1961. – 420 p.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. 2022–2026 yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekiston taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida Farmon. – Toshkent, 2022.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. Nogironligi bo‘lgan shaxslarni qo‘llab-quvvatlash va inklyuziv ta’lim tizimini rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida Qaror. – Toshkent, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Xalq ta’limi vazirligi. Inklyuziv ta’limni rivojlantirish konsepsiyasi. – Toshkent, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Nogironligi bo‘lgan bolalarni qo‘llab-quvvatlash dasturi. – Toshkent, 2021.
N. Jo‘rayev. Maxsus pedagogika asoslari. – Toshkent: O‘qituvchi, 2019. – 240 b.
Sh. Xolmatova. Inklyuziv ta’lim nazariyasi va amaliyoti. – Toshkent: Fan va texnologiya, 2021. – 180 b.
