RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR ASOSIDA SANOAT KORXONALARIDA YASHIL ISHLAB CHIQARISHNI BOSHQARISH MEXANIZMLARI
Keywords:
Raqamli iqtisodiyot, yashil ishlab chiqarish, sanoat korxonalari, IoT, sun’iy intellekt, Big Data, energiya samaradorligi, raqamli transformatsiya, barqaror rivojlanish, Industry 4.0.Abstract
Mazkur maqolada sanoat korxonalarida yashil ishlab chiqarishni boshqarishda raqamli texnologiyalarning o‘rni va ahamiyati ilmiy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqotda Industry 4.0 konsepsiyasi doirasida IoT, Big Data va sun’iy intellekt texnologiyalarining ishlab chiqarish jarayonlariga integratsiyasi ko‘rib chiqilgan. Raqamli yechimlar yordamida energiya sarfini real vaqt rejimida monitoring qilish, resurslardan samarali foydalanish va chiqindilarni kamaytirish imkoniyatlari asoslab berilgan.
Tadqiqot metodologiyasi sifatida tizimli tahlil, iqtisodiy modellash, Cost-Benefit Analysis (CBA), Return on Investment (ROI) va benchmarking usullaridan foydalanilgan. Olingan natijalar shuni ko‘rsatadiki, raqamli texnologiyalar asosida yashil ishlab chiqarishni boshqarish tizimlarini joriy etish ishlab chiqarish samaradorligini oshiradi, xarajatlarni kamaytiradi va korxonalarning raqobatbardoshligini kuchaytiradi.
Maqolada sanoat korxonalarida raqamli yashil boshqaruv tizimlarini joriy etish bo‘yicha amaliy tavsiyalar ishlab chiqilgan bo‘lib, ular barqaror rivojlanish va iqtisodiy o‘sishni ta’minlashga xizmat qiladi.
References
O‘zbekiston Respublikasi Prezidenti. “Raqamli iqtisodiyotni rivojlantirish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi farmon, 2020.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. “Raqamli transformatsiya strategiyasi”, 2021.
Schwab K. The Fourth Industrial Revolution. – Geneva: World Economic Forum, 2016.
Brynjolfsson E., McAfee A. The Second Machine Age. – New York: W.W. Norton, 2014.
Porter M.E., Heppelmann J.E. How Smart, Connected Products Are Transforming Competition // Harvard Business Review, 2014.
International Energy Agency (IEA). Digitalisation and Energy. – Paris, 2017.
World Economic Forum. Shaping the Future of Advanced Manufacturing and Production, 2019.
OECD. Digital Transformation in Industry. – Paris, 2020.
UNIDO. Industrial Development Report: Industrializing in the Digital Age, 2022.
Xudaynazarova D.X. “Raqamli iqtisodiyot sharoitida sanoatni modernizatsiya qilish” nomli maqola, 2022.
Mirzaraximova A.A. “Innovatsion texnologiyalar va ishlab chiqarish samaradorligi” nomli maqola, 2021.
Iminova N.A. “Sun’iy intellekt va iqtisodiy jarayonlarni optimallashtirish” nomli maqola, 2023.
