JADID MA’RIFATPARVARLARI QARASHLARIDA INSONPARVARLIK PEDAGOGIKASI

Abstract

Jadid ma’rifatparvarlari tomonidan ilgari surilgan pedagogik qarashlarda insonparvarlik tamoyili markaziy o‘rin egallaydi. Ular ta’lim jarayonini inson shaxsini har tomonlama rivojlantirishga qaratilgan tizim sifatida talqin etganlar. Jadid pedagogikasida inson – oliy qadriyat sifatida e’tirof etilib, ta’lim va tarbiya jarayoni aynan shaxs manfaatlariga xizmat qilishi lozimligi ta’kidlangan. Jadidlar nazarida ta’lim faqat bilim berish vositasi emas, balki insonni ma’naviy, axloqiy va intellektual jihatdan kamol toptirish vositasidir. Xususan, Abdulla Avloniy o‘z asarlarida tarbiya masalasini millat taqdirini belgilovchi omil sifatida ko‘rsatadi. Uning fikricha, tarbiya orqali insonning ichki dunyosi, dunyoqarashi va jamiyatdagi o‘rni shakllanadi.