O‘ZBEKISTON MADANIY MEROS OB’YEKTLARINING HOZIRGI HOLATI, TA’MIRLASH VA KONSERVATSIYA AMALIYOTINING SAMARADORLIK DARAJASI
Keywords:
madaniy meros, konservatsiya, restavratsiya, fizik holat, YUNESKO, autentiklik, monitoring, arxitektura yodgorliklari, xalqaro standartlar, kadrlar tayyorlash.Abstract
Maqolada O‘zbekiston madaniy meros ob’yektlarining hozirgi fizik holati, ta’mirlash va konservatsiya amaliyotining samaradorligi empirik ma’lumotlar asosida tahlil qilingan. 8 200 dan ortiq ob’yektning faqat 36 foizi yaxshi holatda va 22 foizi turistik foydalanishda ekanligi aniqlangan. Hududlar bo‘yicha holat (Xorazm 52 foiz yaxshi – eng yuqori, Surxondaryo 24 foiz – eng past), restavratsiya sifati va xalqaro standartlarga moslik darajasi tahlil qilingan. Shahrisabz YUNESKO ogohlantirish ro‘yxatida ekanligi va uning sabablari ko‘rsatilgan.
References
O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros ob’yektlari davlat inspeksiyasi. Yillik hisobot. – Toshkent, 2024. – 86 b.
Jokilehto J. A History of Architectural Conservation. – Oxford: Butterworth-Heinemann, 1999. – 354 p.
ICOMOS. International Charter for the Conservation and Restoration of Monuments and Sites (Venice Charter). – Venice, 1964.
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2022–2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni. PF-60-son. – Toshkent, 2022.
O‘zbekiston Respublikasi Madaniy meros ob’yektlari davlat inspeksiyasi. Madaniy meros ob’yektlari reestrining statistik tahlili. – Toshkent, 2024.
UNESCO World Heritage Centre. State of Conservation Reports: Uzbekistan. – Paris: UNESCO, 2024. – 18 p.
Alimov B.R. O‘zbekiston arxitektura yodgorliklarini restavratsiya qilish muammolari. – Toshkent: San’at, 2023. – 186 b.
Hasanov R.B. Buxoro madaniy merosi va turizm rivojlanishi. – Buxoro: BuxDU, 2023. – 224 b.
O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasi. Madaniy meros ob’yektlarini saqlash va ta’mirlash dasturi (2022–2026). – Toshkent, 2022.
Toshmatov A.A. O‘zbekiston madaniy merosi va turizm rivojlanishi. – Toshkent: Fan, 2022. – 242 b.
